Wróć do aktualności

Rowerzysta w smogu, czyli co powinniście wiedzieć o powietrzu

Administrator Serwisu
08.11.2019r.
Komentarzy: 0

Podróżując jesienią na rowerze, musicie pamiętać o tym, że to pora mgieł, ulicznych korków i palenia w piecach. Z samą mgła jakoś można sobie poradzić – ostrożniej jechać, dobrze oświetlić rower i drogę przed sobą, czy też poczekać, aż opar nieco opadnie. Nieprzypadkowo jednak wspominamy o dymie z licznych kominów, zawierającym cząsteczki sadzy i szkodliwych dla organizmu substancji, a także o równie groźnych spalinach.

Wybierając rower – ograniczacie toksyczną emisję spalin, powstających w samochodowym silniku, a to się Wam bardzo chwali. Na efekty ogrzewania domów możecie jednak nie mieć wpływu, o ile sami nie palicie w piecach. Tak czy inaczej, na jesiennych trasach, musicie stawić czoła smogowi, czyli zjawisku atmosferycznemu powstałemu w wyniku wymieszania się mgły z dymem i spalinami. Zjawisku, które niesie ze sobą wiele negatywnych skutków dla zdrowia. Jak ograniczyć te szkody do minimum?

  1. Smog – co to jest i skąd się bierze

Smog to połączenie dwóch angielskich słów smoky (dym) i fog (mgła). Wchodzące w skład smogu pyły i związki chemiczne, unoszące się w wilgotnym powietrzu, atakują ludzkie zdrowie wszelkimi możliwymi drogami, przede wszystkim jednak – przez drogi oddechowe.

To, jak bardzo smog jest niebezpieczny, zależy od stężenia i składu zanieczyszczeń – PM2,5 (o średnicy cząstek mniejszej niż 2,5 mikrometra i PM10 (o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów), unoszących się w powietrzu.

Skład PM to niemal cała tablica Mendelejewa – między innymi siarczany, azotany, jony nieorganiczne, a wśród nich wapń, sód, potas i chlorki, węgiel, metale – w tym kadm, miedź, cynk, nikiel i wanad, a także węglowodory aromatyczne podobnie rakotwórcze jak metale ciężkie Oprócz tego PM zawierają składniki pochodzenia biologicznego – alergeny i drobnoustroje.[1]

Smog jest efektem ludzkiej działalności. Warto przy tym podkreślić, że im gorsza jakość paliw, tym bardziej niebezpieczne zanieczyszczenia.  Wśród najważniejszych źródeł smogu wymienia się:

  • spalanie węgla, ciężkich olejów i biomasy, czyli ogrzewanie budynków i produkcję energii elektrycznej dla przemysłu i gospodarstw domowych;
  • silniki spalinowe, zarówno Diesla, jak i benzynowe, czyli transport. Chodzi zresztą nie tylko o spaliny, ale i ścieranie nawierzchni dróg, hamulców, czy opon, któremu towarzyszy powstawanie pyłu;
  • przemysł, budownictwo, wydobycie paliw, hutnictwo;
  • rolnictwo i przemysłową hodowlę zwierząt.

Emisja PM to jeszcze nie wszystko. Zanieczyszczenia wchodzą także w powietrzu w reakcje chemiczne, tworząc nowe związki, zwłaszcza tlenków azotu i dwutlenku siarki.[2]

  1. Wpływ smogu na zdrowie

Nie ma co ukrywać, większość tych zanieczyszczeń, jeśli osiągnie wysokie stężenie, jest dla zdrowia szkodliwa. Nie da się nie oddychać, a razem z powietrzem, do naszych organizmów przedostają się te wszystkie wyżej wymienione pierwiastki i związki chemiczne. A lista gróźb brzmi niepokojąco:

  • Choroby układu oddechowego, w tym zaostrzenie objawów astmy, przewlekłe zapalenie oskrzeli i płuc;
  • Choroby układu sercowo – naczyniowego, w tym zawały i udary;
  • Choroby nowotworowe

Jak podkreślają badacze, wiele zależy od tego, jak długo jesteśmy poddani działaniu smogu, a także – od poziomu stężenia szkodliwych zanieczyszczeń.

Tu trzeba zaznaczyć, że polskie normy dopuszczają znacznie wyższe stężenie PM, niż normy europejskie:

Gdy w Paryżu zanieczyszczenie powietrza pyłem zawieszonym PM10 osiąga poziom 80 μg/m3 [80 mikrogramów na metr sześcienny – przypis własny] ogłaszany jest alarm smogowy. W Krakowie, w Katowicach czy w Warszawie taki poziom zanieczyszczenia nie budzi niepokoju jednostek odpowiedzialnych za jakość powietrza. Nic dziwnego – obowiązujący obecnie w Polsce poziom alarmowy jest prawie czterokrotnie wyższy i wynosi 300 μg/m3.[3]

Oczywiście – walka ze smogiem trwa – poczynając od wszelkich działań edukacyjnych, kończąc na dopłatach dla tych, którzy rezygnują z tradycyjnych pieców węglowych na rzecz gazowych czy elektrycznych.

Jeśli kręcicie kilometry na rowerach – także ratujecie planetę, powietrze i siebie, ponieważ zmniejszacie emisję spalin i pyłów. Jak to jednak robić, zwłaszcza jesienią i zimą, unikając wrogich szponów smogu?

Czym jest smog?

Kto z Was zagląda na aplikacje pokazujące stan powietrza? 🧐 Warto to robić, by wiedzieć na co jesteśmy narażeni. Warto też poznać bliżej czym jest smog i jak jego składniki mogą wpływać na nasze życie! Wiedzy nigdy za mało 👌 #AllForPlanet

Opublikowany przez All For Planet Środa, 13 listopada 2019

  1. Maski antysmogowe

Jeszcze kilka lat temu, osoba w masce antysmogowej na ulicy polskiego miasta, budziłaby sensację. Teraz – wydaje się to coraz bardziej oczywiste. Zwłaszcza na rowerze. Zanim jednak dokonacie zakupu, warto sprawdzić, czy dokonaliście odpowiedniego wyboru.

Gdzie kupić:

W aptekach, sklepach z artykułami bhp, w sklepach budowlanych i internetowych. Te lepsze kosztują od 100 do 300 zł. Do tego trzeba doliczyć także koszty filtrów – około 10 zł za sztukę.

Na co zwrócić uwagę:

  • Ważny jest filtr. Trzeba upewnić się, że nie będzie przepuszczał drobnych cząsteczek PM 2,5. Filtr trzeba zazwyczaj wymieniać raz na dwa tygodnie. Poznacie to po zmianie koloru – zużyty zmienia barwę z białej na szarą.
  • Trzeba sprawdzić też, czy filtr zawiera węgiel aktywny. To chroni przed zanieczyszczeniami gazowymi.
  • Maska powinna mieć oznaczenie CE, czyli świadectwo producenta, że spełnia wszystkie normy.
  • Jeśli decydujecie się na maskę – jednorazówkę, pamiętajcie, że nie należy nosić jej dłużej niż przez 8 godzin.
  1. Pamiętajmy o ogrodach…

Latem spokojnie można uciec tam, gdzie smog nie dociera, czyli do lasu. Albo – zamiast ulicą, pojechać przez park. Chodzi nie tylko o drzewa, ale i krzewy, kwiaty i trawę.

Rośliny mają liście zaopatrzone w aparaty szparkowe. Przez nie prowadzą wymianę gazową. Część pyłu wciągnięta tą drogą, zostaje wewnątrz liścia. Znacznie więcej cząstek odkłada się jednak na powierzchni liści, zwłaszcza takich, które pokryte są włoskami, mają nierówną powierzchnię albo pokryte są warstwą wosku. Liście pełnią funkcję magazynów, zatrzymują pył i jesienią wraz z nimi może on być usunięty. Oczywiście część pyłów spłukiwana jest z deszczem i trafia do gleby. Jeśli porośniętej trawą – wiatr nie prędko poderwie je z powrotem w powietrze. Trawniki stanowią pułapkę dla cząstek stałych.[…]Obecność lasów miejskich, parków, ogrodów ma istotny wpływ na zmniejszenie zanieczyszczeń pyłowych choć pozostaje otwartym pytanie: na ile wiarygodnie liczymy ilość wychwyconych pyłów.[4]– mówi dr Piotr Klepacki z Instytutu Botaniki UJ. Zauważa jednak przy tym, że badania nad zielenią w mieście wciąż jeszcze nie są jednoznaczne, zwłaszcza, jeśli chodzi o miejsca, gdzie należałoby tę zieleń zasadzić, żeby było to skuteczne.

Dr Piotr Klepacki zaleca też, podobnie, jak wielu innych badaczy – roślinność doniczkową w domu i to w dużych ilościach. To jasne, że nie jeździcie tutaj na rowerze, ale możecie spokojnie odetchnąć powietrzem świeższym niż na dworze. Domowe rośliny pracowicie przetworzą dwutlenek węgla w tlen, niezależnie od pory roku. To całkiem sensowne rozwiązanie na jesień, kiedy liście opadają i na zieleń musimy poczekać przynajmniej 5 miesięcy.

  1. Monitorowanie poziomu zanieczyszczeń powietrza

Dobrym posunięciem będzie też monitorowanie stanu czystości powietrza na dworze. Wiadomo, że w chłodny, mglisty dzień, pozbawiony wiatru, zanieczyszczenia tak szybko się nie rozwieją, zwłaszcza, kiedy rozhula się na dobre sezon grzewczy. Można więc trochę ograniczyć czas rowerowych wypraw.

Wiadomości o tym, jak się zachować w zależności od poziomu zanieczyszczeń, znajdziecie, między innymi, na stronach Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.[5]

Na przykład, kiedy poziom zanieczyszczeń przekroczy stan alarmowy, specjaliści z IMGW radzą: Kobiety w ciąży, dzieci, osoby starsze oraz osoby cierpiące na astmę, choroby płuc, alergiczne choroby skóry i oczu oraz choroby krążenia (stany pozawałowe i zaburzenia rytmu serca) powinny bezwzględnie ograniczyć do minimum czas przebywania, a szczególnie unikać wysiłku fizycznego na otwartym powietrzu.

Pozostałym zaleca się rezygnację z wysiłku fizycznego na otwartym powietrzu i zaniechanie palenia papierosów. W przypadku pogorszenia stanu zdrowia należy skontaktować się z lekarzem.[6]

W dużych miastach informacje o stanie powietrza można obejrzeć w kilku przynajmniej punktach aglomeracji, na specjalnych tablicach. Gorzej jest z małymi miejscowościami, tym bardziej, że nie zawsze niewielkie oznacza – wolne od niebezpiecznego stężenia PM. Na przykład, w 2015 roku, wg raportu WHO, wśród tych najbardziej zanieczyszczonych miasteczek znalazły się, między innymi,  łódzkie Opoczno, Żywiec, Nakło nad Notecią, czy Sucha Beskidzka.

Teraz, także mieszkańcy mniejszych tych ośrodków, do 50 tysięcy, jeśli z zapałem kręcili kilometry i znaleźli się w pięćdziesiątce najlepszych, staną się szczęśliwymi posiadaczami czujników smogu. Czujniki nie tylko będą na bieżąco przekazywać odczyty stanu powietrza, ale i działać w systemie open-data, czyli, że każdy będzie miał dostęp do świeżych danych.

Chodzi tu zresztą nie tylko o wpływ na zdrowie, ale i edukację. Zawsze można porównać stan licznika w czasie, kiedy na ulicach królować będą samochody ze stanem, kiedy górą będą rowery. Warto, z samej ciekawości, zrobić takie doświadczenie. Polecamy!


[1] http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0006/189051/Health-effects-of-particulate-matter-final-Eng.pdf&prev=search

[2] http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0006/189051/Health-effects-of-particulate-matter-final-Eng.pdf&prev=search

[3] https://www.polskialarmsmogowy.pl/polski-alarm-smogowy/smog/szczegoly,poziomy-informowania-i-alarmowe,19.html

[4] https://nauka.uj.edu.pl/aktualnosci/-/journal_content/56_INSTANCE_Sz8leL0jYQen/74541952/138285104

[5] http://www.smog.imgw.pl/content/dust

[6] http://www.smog.imgw.pl/content/dust

 

Zobacz również

Aktualności
Ubezpieczamy rower przed kradzieżą

  • 13.05.2019r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Inicjatywy
Rowery miejskie czwartej generacji. Zbieramy ZA i PRZECIW

  • 11.04.2018r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Aktualności
50 milionów kilometrów przez 100 dni

  • 08.08.2018r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Aktualności
Zero waste, czyli naprawiamy zamiast kupować nowy rower

  • 04.08.2019r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Aktualności
Czy masz już swój odblask?

  • 17.12.2018r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Wydarzenia
45 Bielski Rodzinny Rajd Rowerowy

  • 12.08.2018r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0