Wróć do aktualności

Jak uciec przed smogiem?

Administrator Serwisu
22.02.2021r.
Komentarzy: 0

Czy w ogóle można mówić, że powietrze jest „świeże” i „zdrowe”? Atakuje nas smog, o którym wiemy coraz więcej i nie jest to wiedza krzepiąca. Kolejne fale pandemii covid-19 obfitują nie tylko w rosnące zagrożenie chorobą, ale i wciąż nowe obostrzenia. Na drugim końcu jest zaniechanie wszelkiej aktywności, czyli zajadanie smutków i poddawanie się katastroficznym nastrojom, wynikającym także z braku kontaktów z innymi ludźmi i braku ruchu. Jak znaleźć złoty środek i przetrwać w nienajgorszej kondycji?

  1. Alert smogowy wciąż trwa[1]

Według Światowej Organizacji Zdrowia, aż 36 z 50 miast Unii Europejskiej o najwyższym stężeniu pyłu PM 2,5 to miasta w Polsce. Nie są to wyłącznie wielkie aglomeracje, ale i średnie miasta, na przykład – Opoczno, Żywiec, Rybnik, czy Pszczyna.

Największe stężenie smog osiąga w sezonie grzewczym, z którym właśnie mamy do czynienia teraz, a dokładniej – od września do kwietnia. Jest efektem palenia w piecach węglem, drewnem i, co tu dużo kryć, różnego typu śmieciami. 15% wszelkich zanieczyszczeń emituje do powietrza transport samochodowy, w postaci spalin

Najbardziej niebezpieczne nagromadzenie zanieczyszczeń w powietrzu nad Polską miało miejsce w 2017 roku, kiedy to normy dla pyłów PM 10 i PM 2,5 przekroczyły normy o 3000 procent. Rocznie, z powodu smogu, umiera w naszym kraju około 20 tysięcy ludzi.

W tym roku wystarczyło kilka dni siarczystego mrozu, żeby wskutek palenia w piecach i wzmożonego ruchu samochodowego wskaźniki pokazały, że jakość powietrza jest zła i bardzo zła.

Oczywiście, zabija nie tyle sam smog, ile wywołane przez niego choroby. Wiadomo już, że oddychanie zanieczyszczonym pyłami i różnymi szkodliwymi związkami chemicznymi powietrzem powoduje choroby układu oddechowego, a także układu krążenia, czyli zawały i udary.

Toksyczne związki chemiczne, na przykład wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, wymieszane z parą wodną są rakotwórczymi składnikami smogu.

Ostatnie badania nad smogiem dodały do listy zdrowotnych szkód, które niesie – kolejną, a mianowicie alergię. Chodzi przy tym nie tylko o wskazywane już wcześniej przez naukowców dolegliwości, związane z astmą.

  1. Alergia na smog

To doniesienia z ostatnich dni. Krakowscy uczeni z Collegium Medicum UJ stwierdzili, że alergia na smog nie jest wymysłem, ale faktem naukowym. Wykazały to trwające przez ponad trzy lata badania. Jak wyjaśniała prof. Ewa Czarnobilska, koordynatorka badań oraz kierowniczka Katedry Toksykologii i Chorób Środowiskowych Collegium Medicum UJ:

komórki krwi, tzw. bazofile, będące źródłem histaminy – głównego mediatora odpowiedzialnego za reakcje alergiczne – aktywują się pod wpływem pyłu PM2,5. To oznacza, że alergia na smog istnieje. I co najgorsze – zanieczyszczenia powietrza to alergen, na który nie można się odczulić.[2]

Jak objawia się alergia na smog? Przede wszystkim – kaszlem, podrażnieniem śluzówek, zapaleniem spojówek, katarem, wysypkami skórnymi, osłabieniem, zaburzeniami koncentracji.

„Co prawda smog szczególnie szkodzi małym dzieciom, ludziom w podeszłym wieku i cierpiącym na dodatkowe choroby, takie jak astma, i inne choroby alergiczne czy POChP, ale nie pozostaje obojętny nawet dla tych o końskim zdrowiu. Dlatego jazda na rowerze, bieganie, gry i zabawy na zewnątrz w dni, kiedy normy są przekroczone, mogą zaszkodzić najzdrowszym. Podczas ruchu dochodzi do głębokiej wentylacji i cząsteczki smogu wnikają do oskrzeli, a nawet do pęcherzyków płucnych. Stamtąd przechodzą do organizmu i działają toksycznie na układ krążenia i system nerwowy.”[3] – tłumaczy prof. Ewa Czarnobilska.

Jeśli dręczące nas objawy to alergia na smog, przekonamy się o tym, kiedy wszelkie dolegliwości znikną w miejscu, gdzie powietrze jest czystsze. Choćby na morskiej plaży, w lesie, czy w górach.

  1. Czy w masce jest bezpieczniej?

Od drugiej fali pandemii, w kwestii masek nie stoimy przed wyborem – używać, czy nie używać? O ile jesteśmy w miejscu publicznym, maskę mieć musimy. Nie tyle z powodu smogu, ile z przyczyny obostrzeń związanych z covid – 19. A także, z troski o innych i dbałości o własne zdrowie.

Wielu lekarzy ostrzega jednak przed maskami bawełnianymi, szalikami, czy kominami, a nawet medycznymi w czasie wysiłku, jakim jest bieganie i jazda na rowerze.

„Nawet osoba ogólnie zdrowa, jeśli podczas treningu zakryje nos i usta, to utrudni sobie wymianę oddechową. I wydolność organizmu bardzo szybko się pogorszy. Na pewnym etapie nawet u bardzo wysportowanej osoby, która będzie oddychała za szybko, może dojść do zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Może pojawić się ból głowy, tachykardia (szybkie tętno), duszność.”[4] – wyjaśnia kardiolog, prof. dr hab. n. med. Miłosz Jaguszewski, z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Nie znaczy to, że każda maska na twarzy, w czasie jazdy na rowerze, to zły pomysł. Mając w planie wysiłek, warto jednak zainwestować w lepszy typ maski. Tym bardziej, że jak wynika z zapowiedzi rządowych, maski bawełniane powinny „trafić do kosza”, a my powinniśmy się zaopatrzyć w maski z filtrami.

Jeśli maska w całości albo w przeważającej części wykonana jest z materiału filtracyjnego, nie musi być dodatkowo wyposażona w dodatkowy filtr. Może jednak mieć zawór wdechowy i wydechowy.

Najlepsze są maski z oznaczeniem HEPA, wykonane ze szkła spiekanego i zatrzymujące nie tylko pyły, ale i grzyby oraz roztocza. Możemy się zdecydować na maski FFP1 , FFP2 lub FFP3.

Im wyższa cyfra na końcu, tym lepszy filtr. Trzeba jednak pamiętać o jednym. Maski z zaworkiem stosujmy wtedy, kiedy nie zamierzamy wejść do sklepu czy innego pomieszczenia. Taka maska bowiem nas chroni, ale jeśli to my jesteśmy zakażeni, możemy przekazać koronawirusa innym osobom. Lepiej więc używać ich na dworze.

Ochrona przed smogiem działa w tych maskach całkiem sprawnie. Mogą zastąpić typowe maski antysmogowe. To oczywiście nie znaczy, że musimy mieć taką maskę na twarzy przez cały czas. Za miastem, jeśli powietrze jest czyste i nie spotykamy się z innymi ludźmi, możemy spokojnie trenować bez maski.

Nie róbmy przy tym z „jednorazówki” maski wielokrotnego użytku. To na pewno nie wpłynie korzystnie ani na nasze zdrowie, ani na zdrowie otoczenia.

  1. O czym jeszcze warto pamiętać?

Mimo wszystko, nawet maska z filtrem nie uchroni nas od kontaktu z zanieczyszczonym powietrzem. Warto więc też zadbać o oczy. Jeśli nie nosimy okularów, można pokusić się o gogle kolarskie, czy motocyklowe.

Cytowana już tutaj prof. Ewa Czarnobilska radzi także:

„Powinniśmy […] za każdym razem, jak wracamy do domu, przepłukać skórę i śluzówki, wypłukać jamę ustną i nos wodą morską, umyć włosy, a do oczu wkropić sztuczne łzy. Dzięki temu pozbywamy się pyłów ze swojej skóry i nie wnosimy ich ze sobą. Kolejną zasadą jest to, że nie powinno się wietrzyć mieszkania. Nawet jeśli powietrze we wnętrzu wydaje nam się nieświeże i tak jest czystsze niż to za oknem”[5]. W dobie pandemii jednak trzeba zacząć od dokładnej dezynfekcji rąk.

Cóż, nad morzem z pewnością smogu jest mniej, ale ryzykujemy z kolei przebywanie w tłumie, bo na pomysł takiej ucieczki może wpaść każdy. Podobnie w górach. Dlatego dobrze jest mieć swoje ulubione i sprawdzone trasy, gdzie spokojnie, bez maski i w samotności, uda się odetchnąć pełną piersią .

 

[1] Więcej o tym pisaliśmy tutaj: https://rowerowapolska.pl/aktualnosci/rowerzysta-w-smogu-czyli-co-powinniscie-wiedziec-o-powietrzu/

[2] https://smoglab.pl/alergia-na-smog-istnieje/

[3] https://smoglab.pl/prof-czarnobilska-mowi-co-smog-robi-ze-zdrowiem-i-radzi-jak-sie-chronic/

[4] https://pulsmedycyny.pl/bieganie-w-masce-obciaza-pluca-i-serce-989014

[5] https://smoglab.pl/prof-czarnobilska-mowi-co-smog-robi-ze-zdrowiem-i-radzi-jak-sie-chronic/

 

Zobacz również

Aktualności
#Cyclingisfreedom, czyli rower to wolność

  • 22.11.2020r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Aktualności
Rower dla każdego

  • 20.03.2020r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Aktualności
Jak przygotować się na przejechanie 100/200km na rowerze?

  • 12.05.2018r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Aktualności
Sprawdź, jak rower nakręca nam oszczędności!

  • 28.06.2019r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Aktualności
Najbardziej rowerowe miasto w Polsce to…

  • 15.09.2018r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0
Aktualności
Włosi podbijają stawkę – dopłaty do rowerów do 500 euro

  • 13.05.2020r.
  • Administrator Serwisu Administrator Serwisu
  • 0